ดูแลแผลตกสะเก็ดยังไงไม่ให้เป็นแผลเป็น แผล keloid
ทุกครั้งที่ร่างกายได้รับบาดเจ็บ เกิดบาดแผล ร่างกายจะทำการสร้างเนื้อเยื่อใหม่ ดังนั้น จึงป้องกันตัวเองด้วยการทำให้เลือดแข็งตัวเป็นก้อน และเกิดเป็นสะเก็ดแผล ซึ่งเมื่อไหร่ก็ตามที่เกิดบาดแผลบริเวณร่างกาย นั่นเป็นสัญญาณว่า แผลนั้นกำลังจะสมานตัวและจะหายดีเป็นผิวหนังในเร็ววัน
เกิดการแข็งตัวของเลือด และก่อตัวเป็นก้อนเลือดแห้ง แข็งตัว = สะเก็ดแผล
สะเก็ดแผลทำหน้าที่เป็นเกราะป้องกันไม่ให้สิ่งสกปรก เชื้อโรค เข้าสู่ร่างกาย และในบริเวณใต้สะเก็ดแผล จะเกิดเซลล์ผิวใหม่มาทดแทนเนื้อเยื่อเดิมที่ได้รับความเสียหาย เมื่อเนื้อเยื่อฟื้นตัวได้อย่างสมบูรณ์ สะเก็ดก็จะแห้งและค่อยๆ หลุดออกไปเอง
การเกิดสะเก็ดแผล ไม่ใช่เรื่องน่ากลัว แต่ควรดูแลไม่ให้เกิดเป็นรอยแผลเป็น
การดูแลทำความสะอาดและหลีกเลี่ยงการแกะ เกา ลอกสะเก็ดด้วยตัวเอง ช่วยลดความเสียหาย และป้องกันการเกิดรอยแผลเป็น
แผลเป็น เกิดจาก ผิวหนังได้รับบาดเจ็บ ทั้งจากอุบัติเหตุและการเข้ารับการผ่าตัด ซึ่งในบางรายที่ดูแลตัวเองไม่ดี ทำให้แผลติดเชื้อ หรือ เกิดการอักเสบรุนแรง ก็ทำให้แผลนั้นๆ เกิดเป็นแผลเป็นได้ และยิ่งร้ายไปกว่านั้น ในบางรายอาจเกิดเป็นแผลเป็นนูน ลึก หรือ แผลคีลอยด์ ซึ่งบทความทบทวนเรื่องกลไกการสมานแผลระบุว่าแผลที่ติดเชื้อมักสมานตัวช้ากว่าและให้ผลด้านความสวยงามที่ไม่ดีนัก

แผลเป็นมีหลายประเภท
- แผลเป็นนูน เกิดจากคอลลาเจนนูนดันเนื้อเยื่อขึ้นจากผิวหนังเดิม
- แผลเป็นคีลอยด์ เกิดจากแผลเป็นนูนที่ใหญ่เกินขอบเขตเดิมของแผล ตามที่บทความทบทวนเรื่องคีลอยด์และแผลเป็นนูนปี 2023 อธิบายไว้
- แผลเป็นหลุม เกิดจากสิว หรือโรคบางชนิด ทำให้เนื้อเยื่อ ยุบตัวลงไปในชั้นผิวหนัง
- แผลเป็นหดรั้ง เกิดจากการดึงรั้งของผิวหนัง ทำให้ผิวมีลักษณะบิดเบี้ยว และรวมถึงการผ่าตัดทำให้เกิดกล้ามเนื้อพังผืดดึงรั้งให้เกิดลักษณะผิดเพี้ยนได้เช่นเดียวกัน
วิธีดูแลตัวเองไม่ให้เกิดแผลเป็น
- ทำความสะอาดสม่ำเสมอ อย่างถูกวิธี
- เลือกรับประทานอาหารที่ช่วยกระตุ้นการสมานแผล เช่น นม ไข่ อะโวคาโด
- หลีกเลี่ยงการแคะ แกะ เกาบริเวณแผล
- บำรุงผิวด้วยมอยเจอไรซ์เซอร์ หรือ ทาเจลลดรอยแผลเป็น โดยงานทบทวนงานวิจัยเรื่องซิลิโคนเจลปี 2017 พบว่าซิลิโคนเจลช่วยลดความเสี่ยงการเกิดแผลเป็นนูนได้ แม้งานวิจัยส่วนใหญ่ยังมีคุณภาพไม่สูงนัก
เกิดแผลเป็น แผลคีลอยด์ ทำยังไงให้หาย
สามารถดูแลตัวเองด้วยผลิตภัณฑ์บำรุงผิวอย่างสม่ำเสมอ หรือ เข้ารับการดูแลโดยแพทย์ เช่น การเลเซอร์ลดรอยแผลเป็น โปรแกรม Filler / ฟิลเลอร์ การผ่าตัด และอื่นๆ ตามคำแนะนำของแพทย์

ปรับทรงจมูก มีโอกาสเกิดแผลเป็น แผลคีลอยด์ ไหม
กรณีที่เข้ารับการเสริมจมูก ปรับทรงจมูก หากเข้ารับการดูแลโดยแพทย์ผู้ชำนาญการณ์ โอกาสการเกิดแผลเป็น แผลคีลอยด์จะน้อยมาก แพทย์ผู้ให้บริการ S45 Clinic จะทำการประเมิน สอบถามพูดคุยและมีการส่งให้ตรวจสุขภาพก่อนเข้ารับการผ่าตัด พร้อมให้คำแนะนำในการดูแลตัวเอง
ใครที่สงสัยว่าคีลอยด์ในจมูกเกิดจากอะไรและดูแลอย่างไร อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้
เสริมจมูก ปรับทรงจมูก ในกลุ่มที่มีความเสี่ยงในการเกิดแผลคีลอยด์จากปัญหาสุขภาพ ผิวบอบบาง แพทย์จะประเมินและให้ยาป้องกันการเกิดแผลคีลอยด์ รวมทั้งให้คำแนะนำในการดูแลตัวเองหลังเสริมจมูก ปรับทรงจมูก เพื่อป้องกันไม่ให้แผลติดเชื้อ อักเสบ และลดความเสี่ยงแผลเป็น แผลคีลอยด์
ลดความเสี่ยงดังกล่าว ควรแจ้งให้แพทย์ทราบหากคนในครอบครัวมีประวัติแผลคีลอยด์
บทความทบทวนเรื่องคีลอยด์และแผลเป็นนูนปี 2023 ระบุว่าประวัติคีลอยด์ในครอบครัวเป็นหนึ่งในปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความเสี่ยงการเกิดคีลอยด์ ร่วมกับอายุ ตำแหน่งของแผล และประวัติคีลอยด์ของตัวเอง
แหล่งอ้างอิง
- Ozgok Kangal MK, Kopitnik NL. Physiology, Wound Healing. In: StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025. PMID 30571027
- Knowles A, Glass DA 2nd. Keloids and Hypertrophic Scars. Dermatol Clin. 2023;41(3):509-517. PMID 37236718
- Hsu KC, Luan CW, Tsai YW. Review of Silicone Gel Sheeting and Silicone Gel for the Prevention of Hypertrophic Scars and Keloids. Wounds. 2017;29(5):154-158. PMID 28570253

